9 sınıf fizik kütle ile ilgili örnekler

Kütlesive hacmi olan, duyu organlarımız veya deneyler sonunda. 9 sınıf fizik enerji konu anlatımı pdf; Chicco portatif mama sandalyesi; Tarsus adana arası kaç km; 2014 kpss soruları; Çeyiz parası kimlere verilir. Çeyiz parası kimlere verilir. Çeyiz parasını anne veya babasını kaybettiği için yetim maaşı alan kadınlar Kinetikenerjinin sürat ve kütle ile olan ilişkisini keşfeder (BSB-16,19,20,27,32). 2.7. Cisimlerin konumları nedeniyle çekim potansiyel enerjisine sahip olduğunu belirtir. Basit makineler ile ilgili olarak öğrenciler; Işığın kırılmasıyla açıklanabilecek olaylara örnekler verir (BSB-2; TD-1). 3.9. Işığın prizmada 10sınıf fizik basınç ile ilgili sorular Yorumlar (10) 1,5 kg lık bir cisim 3 m² lik yüzey üzerindeyken yere uyguladığı basınç kaçtır? 0 votes Thanks 1. Fizik Elektrik Ve Manyetizma 5 Kucuk Online Deneme Sinavi Testi Coz 10 Sinif Fizik Lise 2 Lys Ygs Cozumlu Cikmis Sorular · 10 Sinif Meb Fizik Kazanim Kavrama. Güneş Dünya üzerindeki yaşamın büyük çoğunluğu için enerji kaynağıdır. Enerjisini esas olarak nükleer füzyondan alır. Nükleer füzyon ile Güneş çekirdeğinde protonlar birleşerek helyum açığa çıkar ve böylece kütle, enerjiye dönüşür. Açığa çıkan enerji Güneş'in yüzeyine taşınır ve esas olarak ışınımla uzaya yayılır. A Bazlarla tepkimeye girerek tuz ve su oluşturur. B) Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir. C) Mavi turnusol kağıdını kırmızıya çevirir. D) Metaller ile tepkimeye girerek (H2) hidrojen gazının açığa çıkarır. Bu nedenle metal kaplarda saklanır. Meilleur Site De Rencontre Gratuit France. Ünite 2. Madde ve Özellikleri Konu Özeti İkinci ünitemizi Madde ve Özellikleri, Katılar, Akışkanlar ve maddenin dördüncü hali olan Plazmalar olarak dört bölümde ele alacağız. Madde ve Özkütle ile tanımlara başlayalım. 1. Bölüm Madde ve Öz kütle Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Etrafımıza baktığımız da bir çok cisim görürüz. Bu cisimleri beş duyu organımızın herhangi biriyle eğer algılaya biliyorsak o cisim bir maddedir. Her cismin kendine özel bir fiziksel özelliği vardır. Örneğin denize atılan aynı kütleye sahip bir tahta yüzerken bir bilye hemen batar, bu iki cismin kütleleri aynı olmasına rağmen hacimleri farklı olduğundan farklı fiziksel özellik gösterirler. Kütle Her maddenin bir kütlesi vardır. Herhangi bir kütle ölçüm cihazı kullanarak bir maddenin kütlesini ölçebiliriz. Örneğin eşit kollu bir terazinin bir kefesine kitabımızı diğer kefesine de Uluslar Arası Birimler sisteminin belirlediği ağırlık birimlerini koyup, kitabımızın kütlesini belirleyebiliriz. Uluslar Arası Birimler Sisteminde temel büyüklüklerden biri olan kütlenin birimi Kilogram’dır ve kg olarak kısaltılır. Alttaki tabloda bazı maddelerin kütlelerinin ne kadar olduğunu inceleyelim. Tabloda örneğin bir insanın kütlesinin ortalama değeri 70 Kg olarak gösterilmiştir. Ve güneşle dünyanın kütlesini incelersek eğer Güneş’in kütlesinin Dünya’nın kütlesinin yaklaşık olarak 333000 katı olduğunu görürüz. Kütle birimlerinin dönüşümleri vardır. Örneğin bir ilaçın içindeki etken maddeyi Kg cinsinden ifade etmek yerine miligram ya da mikrogram kullanılır. Alttaki Şekil 2’de ise kütle birimlerinin dönüşümlerini inceleyelim. Şekil 2’yi incelediğimiz de 1 Ton ağırlığın 1000 Kg 103 kg olarak ifade edildiği gibi, 109 miligram mg olarakta ifade edilebileceğini görüyoruz. Maddenin sahip olduğu ikinci temel özellik olan Hacim’e geçelim. Hacim Maddelerin sahip oldukları kütle,hacim ve eylemsizlik gibi temel özelliklere Maddelerin ortak özellikleri cismin boşlukta kapladığı alanı, düzgün geometrik cisimlerde boyutlarını ölçerek hesaplayabiliriz. Eğer cisim düzgün bir şekle sahip değilse dereceli silindirlerden yararlanırız. Şekil Dereceli silindirin içine yeteri kadar ölçüm suyumuzu koyarız. Suyumuzun seviyesini işaretleriz. Sonrasında cismimiz içine atarı. Seviyedeki artış miktarı cismimizin hacmini bize verir. Metreküp ve Litre yaygın kullanılan ölçüm birimlerimizdendir. Şekil Hacim Birim Dönüşümlerini inceleyelim. Örneğin bakkaldan kola aldığımız da şişe içindeki kolanın litre olarak hacmi yazar etiketinin üzerinde. Eğer 1 Litrelik aldıysanız 1 Lt. olarak kısaltılmış ölçü birimini görürsünüz. 1 Litre Kola = 1000 Mililitre Kola = 100 Santilitre Kola = 10 Desilitre Kola anlamına gelmektedir. Yine bir kutu küçük ayranın üzerine baktığımızda 250 ml ibaresini görürüz. Hacim olarak bize içindeki ayranın ne kadar hacme sahip olduğunu bildirir bu birim. Bir kutu ayran 0,25 Litre ya da 2,50 x 10-4m3 olarakta ifade edilebilirdi. Özkütle Bir maddenin kütlesi ne kadar fazla ise hacmide o aranda fazladır. Yani maddelerin kütlesi ile hacimleri doğru orantılıdır diyebiliriz. Tabi iki farklı maddeyi karşılaştırdığımızda hacmi daha büyük olanın kütlesinin de büyük olduğu anlamına gelmez bu. Yaklaşık olarak aynı Hacimdeki Gümüş, Demir ve Civanın kütlelerini inceleyelim beraber. İlk satıra baktığımızda Gümüşümüzün hacmi 10,0 olarak Demirimizin hacmi 10,1 olarak Civamızın hacmi ise de 10,2 olarak ölçülmüştür. Ama kütleleri arasında ki farklar ise bize aynı hacime sahip olan cisimlerin aynı kütleye sahip olmayacağının bir kanıtır. Alttaki grafiği incelersek daha iyi anlayacağımızı düşünüyorum. Biraz önceki tabloya göre çizilmiştir grafiğimiz. Grafiğimizi incelediğimiz de bir cismin hacmi arttıkça kütlesinde de bir artış olduğu görülüyor. Maddenin cinsine göre de bu oranlar farklılık göstermiştir. Bir cismin kütlesinin hacmine oranını ise o cismin yoğunluğunu yani öz kütlesini ifade eder. Öz kütle maddenin ayırt edici özelliklerinden biridir demiştik. Öz kütle sabit sıcaklık ve basınç değerlerin de her madde için farklıdır. Ve öz kütleyi cismin kütlesini hacmine bölerek buluruz. Öz kütle d harfiyle, Kütle m harfiyle, Hacim ise v harfiyle gösterilir. Kütlenin birimi kilogram kg ve hacmin birimi metreküp m3 alındığında öz kütlenin birimi kg/m3 olur. Tabloda verdiğimiz maddelerin öz kütleleri hesaplandığında cıva için 13,62 g/cm3, gümüş için 10,49 g/cm3 ve demir için de 7,78 g/cm3 olduğu görülür. İşte bu değerlerin farklı olmasını Öz Kütle kavramıyla açıklayabiliriz. Aynı ebata sahip iki silginin kütlelerinin farklı olmasını da yapıldıkları maddelerin öz kütlelerinin farklı olmasından kaynaklıdır. İki maddeyi birbirinden ayırt ederken de öz kütlelerinden ayırt edilir. Öz kütle ile aynı zamanda maddelerin saflıkları da ortaya altınların saflığını öz kütle kavramıyla ayırt edilir. Farklı metaller eklenmiş altının saflığı azalır ve öz kütlesi değişime uğrar. Katılar Katılar, sıvıların aksine akışkan bir yapıya sahip değillerdir. Fiziksel yollarla diğer üç hale yani sıvı, gaz ve plazmaya dönüştürülebilirler. Dayanıklılık İtalyan Fizikçi Galileo’nun bir düşüncesi vardı. Cisimlerin ve canlıların boyutlarının büyüdükçe dayanıklılığının azaldığını savunmuştu. Dayanıklılığı bir örnekle inceleyelim. Aynı özelliğe sahip iki küp alalım. Ve bu küplerden birinin uzunlukları 1 m diğerinin 2 m olsun. Kesit, Yüzey Alanları ve Hacimlerini alttaki resimde inceleyelim. Resimdeki hesapları incelediğimizde fark ettiğiniz gibi boyutu iki katına çıkarılan küpün kesit alanı ve yüzey alanı dört katına, hacmi ise sekiz katına çıkmıştır. Yani kenarları belli bir oranda büyütülen cismin alanı büyütme oranının karesiyle resimde ki 24m2, Hacmi ise küpüyle orantılı şekilde artar hacim m3. İtalyan Fizikçi tarafından kareküp kanunu olarak bilinir. Bu kanuna göre cisim belli bir büyüklükten sonra kendi ağırlığını bile taşıyamaz. Yani büyütülmüş olan küp küçük küpe göre tabanı daha geniş olduğundan yere daha çok basınç yapar. Taban basıncı arttıkça da cismin çökme olasılığı artar. Etrafımıza baktığımızda kat kat binalar görüyoruz. Örneğin Burj Khalifa’nin çökme olasılığı ile Empire State Building binası aynı özelliklerle yapılmış olsa Burj Khalifa’nın çökme ihtimali daha fazladır. Cismin dayanıklığı yukarıda verilen formülle hesaplanır. Kesit Alanından kasıt cismin temas yüzeyidir. Akışkanlar Akışkan, sıvıları, gazları, plazmaları ve bazı durumlarda plastik katıları eriyik kapsayan, maddenin hallerinin bir altkümesidir. Yapışkan ve Tutma Su molekülleri birbirlerini tutma eğilimlidirler. Bunun en güzel örneğini yağmurdan sonra araba camında görülen su damlacıklarıdır. Aynı cins moleküllerin birbirini çekerek bir arada bulunmasına tutma kohezyon denir. Cam ile su damlası arasında etkileşim vardır. İki farklı madde arasında oluşan bu etkileşime yapışma adezyon adı verilir bilimde. Yandaki ki resimde gördüğünüz daldaki su damlacıklarının asılı kalması Tutma özelliğinden dolayıdır. Aynı şekilde musluğun ucunda ki su damlalarının tutma özelliğinden dolayı damlalar kalır. Su damlalarının yapışma özelliği sayesinde de suyumuzu damlacıklara ayrılmadan içebiliriz. Yüzey Gerilimi Su moleküllerinin birbirleri arasında bir çekim kuvveti vardır. Buna çekim özelliğine tutma özelliği demiştik. Suyun üzerindeki canlılara baktığımızda bazı canlılar adete suyun üzerinde batmadan yürürler ama bazı canlılar ise hemen batarlar. Buna biz de dahiliz. Yukarıda ki şekile baktığımızda su moleküllerinin oklarla birbirine olan çekimini görebiliriz. İç kısımdaki sıvı molekülleri her yönde çekilirken, yüzeydeki moleküller ise sadece yanlara ve aşağıya doğru çekilir. Moleküller arasındaki bu çekim farkı sıvı yüzeyinde bir gerilmeye neden olmaktadır. Sıvı yüzeyinde oluşan bu gerilmeye, yüzey gerilimi adı verilir. Yüzey gerilimi sayesinde küçük canlılar su yüzeyinde durabilir ve rahatça hareket edebilirler. Aynı sıcaklıkta farklı sıvıların yüzey gerilimleri birbirinden farklıdır. Yukarıda ki tabloda farklı sıvıların yüzey gerilimlerini inceleyelim. Kılcallık Kılcallığı bir örnekle açıklayalım. İki bardağı yan yana koyalım ve birine su koyalım. Aralarına kağıt havluyu kıvırıp koyalım , su dolu bardaktan boş barağa doğru suyun geçtiğini gözlemleyelim. Bu ilerleme kâğıt havlu ve su arasındaki yapışma ve sudaki tutma olayları sayesinde olur. Yapışma ve tutma sonucu oluşan bu olaya kılcallık adı verilir. Çay içerken küp şekerin bir ucunun çaya batırıldığında küp şeker üzerinde çayın yükselmesini sağlayan da kılcallık olayındandır. Hayatımızda bir çok örnek vardır kılcallığı açıklayan örneğin gaz lambasının fitilide bir kıllacallık olayıdır. Kılcallık olayı sonucu sıvıların yükselme miktarı, yükseldiği maddelerin yapısında bulunan kanalların kesit alanına da bağlıdır. Şekilde gösterildiği gibi borunun kesit alanı küçüldükçe sıvının yükselme miktarı artar. Bu olaydan dolayı en ince borunun yükselme oranı daha fazladır. Kılcallık ağaçların köklerinden aldıkları suyuda dallarına iletirken kullandıkları yöntemlerden biridir. Gazlar Gaz, maddelerin dört halinden biridir. Gaz halindeyken maddenin yoğunluğu çok az, akışkanlığı son derece fazladır. Gazlar ve sıvılar konuldukları kabın şeklini alırlar. Sıvılar bulundukları kabın hacmini kendi hacimleri kadar doldururken gazlar kabı tamamen doldurur. Birbirini tutma özelliği gaz tanecikleri arasında daha azdır. Bundan dolayı her bir gaz taneciği serbestçe hareket edebilme özelliğine sahiptir. Örneğin bir parfümü bir odada sıktığımızda odanın her yerine kısa bir süre sonucunda yayılır. Bunu gaz taneciklerinin yayılma özelliği ile açıklayabiliriz. Alltaki tablodan maddenin üç halinin özelliklerini inceleyelim. Gazları diğerlerinden ayıran bir diğer özellik ise de sıkıştırılabilmeleridir. Gazların bu özelliğinden otomobil ve uçak lastiklerinde, futbol toplarında, deodorant şişelerinde ve hava yastıklarında faydalanılmaktadır. Maddenin Dördüncü Hâli Plazmalar Çevremizde gördüğümüz cisimleri inceleyelim. Bunları sınıflandırdığımız da katı ve sıvı olarak ifade edemediklerimiz olduğunun farkına varacaksınız. Maddenin Plazma Hâli Cam kürenin içinde, belirli bir basınç altında soygaz ya da soygaz karışımları bulunur. Elektrik enerjisi ile kürenin içindeki gaz atomları artı veya eksi yüklü hâle getirilir ve iyonlaştırma denir. İyonlaştırılmış gazlar artık gazların sahip oldukları özelliklerden farklı özelliklere sahiptir. Örneğin elektrik ve manyetik alandan etkilenirler. Gazın iyonlaşmış hâline plazma denir. Maddenin katı, sıvı, gaz ve plazma hâlleri için moleküller arasındaki farklılıklar vardır. Gaz halindeyken madde elektriği iletmezken sıvı haliyle kolayca iletken hal alır. Çevremizde maddenin plazma hâlini plazma topları, floresan lambalar ve neon lambalarda gözlemleyebiliriz. Güneş ve yıldızlarda plazma halindedir. '9 sınıf fizik' için 10000+ sonuç PERFORMANS ÖDEVİ - FİZİK Gameshow testiHacibektasoglub tarafından 9. sınıf fizik ADEZYON KOHEZYON Rastgele kartlarSmygns818 tarafından 9. sınıf Bilim fizik Fizik Bilgi Yarışması Gameshow testiAlpayyusufgt tarafından 9. sınıf fizik Matching Word and Symbol Equations * Eşleşmeyi bulSubaside tarafından 9. sınıf fizik adezyon kohezyon yüzeygerilimi kılcallık ÇarkıfelekZgigin tarafından 9. sınıf fizik NEWTON HAREKET YASALARI TestKayaazra633 tarafından 9. sınıf fizik KATI SIVI GAZ PLAZMA Grup sıralamasıRsmazi tarafından 9. sınıf fizik ISI SICAKLIK TestSerapsahin306 tarafından 9. sınıf fizik Electrisation - Jeu 2 Eşleşen çiftlerSandrine30 tarafından 9. sınıf fizik Electrisation - Jeu 3 BulmacaSandrine30 tarafından 9. sınıf fizik FİZİK Gameshow testiGencoglubeyzanu tarafından 9. sınıf fizik Termometre Çeşitleri ÇarkıfelekMasayin tarafından 9. sınıf fizik Hareket ve Kuvvet Ünitesi Gameshow testiSabicakci tarafından 9. sınıf fizik Fizik Bilmine Giriş 1 Temel-Türetilmiş Grup sıralamasıSimsek53462 tarafından 9. sınıf fizik FİZİK 9 TestSibelates735 tarafından 9. sınıf fizik Fizik Bilimine Giriş 2. Dönem 1. Performans Ödevi TestHsguden tarafından 9. sınıf fizik TERMOMETRE ÇEŞİTLERİ Eşleşen çiftlerNesimet280 tarafından 9. sınıf fizik FİZİK Gameshow testiGencoglub344 tarafından 9. sınıf fizik Salih Test Eksik kelimeMsdurmus tarafından 9. sınıf fizik Electrisation - Jeu 1 Eşleşmeyi bulSandrine30 tarafından 9. sınıf fizik 9. Sınıf Fizik TestMuhsinemrekara tarafından 9. sınıf fizik Hareket ve Kuvvet TestMelisb tarafından 9. sınıf fizik Fizik Basınç Performans Ödevi Kutuyu açHatice34sg tarafından 9. sınıf fizik mislina test 123 TestSepetcimislina2 tarafından 9. sınıf fizik FİZİK BİLİMİNE GİRİŞ 1 ÜNİTE EşleştirElifnurkrblt55 tarafından 9. sınıf fizik FİZİK PERFORMANS ÖDEVİ Kutuyu açBugdacipelin tarafından 9. sınıf fizik FİZİK PERFORMANS ÇarkıfelekAbharmanci tarafından 9. sınıf fizik fizik performans Gameshow testiHamzayildiz5334 tarafından 9. sınıf fizik Fiziğin Alt Dalları EşleştirIrem26nizam tarafından 9. sınıf fizik kütle hacim özkütle yarışması 9 ÇarkıfelekElifnaz16 tarafından 9. sınıf fizik fizik performans Gameshow testiMugundogdu tarafından 9. sınıf fizik FİZİK Gameshow testiGencoglubeyzanu1 tarafından 9. sınıf fizik aras test 252525 TestArasmehmet2558 tarafından 9. sınıf fizik Fizik Grup sıralamasıSnkurtuldu tarafından 9. sınıf fizik Fizik Bilmine Giriş 2 Alt Dallar Eşleşmeyi bulSimsek53462 tarafından 9. sınıf fizik Fizik Bilmine Giriş 3 BulmacaSimsek53462 tarafından 9. sınıf fizik Electrisation - Jeu 4 Labirent kovalamacaSandrine30 tarafından 9. sınıf fizik Bilim Araştırma Merkezleri EşleştirIrem26nizam tarafından 9. sınıf fizik Kuvvet ve Haraket EşleştirArdadizman tarafından 9. sınıf fizik Kazanım Değerlendirme TestHasankandemir20 tarafından 9. sınıf fizik Sıvı Basıncı - Test TestMrthnslln tarafından 9. sınıf 10. Sınıf fizik isimsiz5 AnagramKuzucuderyanur5 tarafından 9. sınıf 10. Sınıf 11. Sinif Bilim fizik What we have learned? class 9 Kelime avıGulcegulten tarafından Orta öğretim 9. sınıf fizik İngilizce Basit Makineler-Nida Gameshow testiNidayigit2000 tarafından 7. sinif 8. sinif Orta öğretim 9. sınıf fizik fizik bilimine giriş temel - türetilmiş Grup sıralamasıSeyyidesevinc11 tarafından 9. sınıf Fizik Ödevi TestAntorun tarafından 9. sınıf fizik EşleştirIremd3361 tarafından 9. sınıf Elementler Köstebek vurmacaIkizlerben1 tarafından ortaokul 7. sinif Orta öğretim 9. sınıf 10. Sınıf 11. Sinif fizik fiziksel bilimler Fizik Performans Ödevi TestAtorun tarafından 9. sınıf newton hareket yasaları fizik performans ÇarkıfelekAhmetburakcan07 tarafından 9. sınıf fizik semboller EşleştirTaahaa tarafından 9. sınıf BİLİM YARIŞMASI Labirent kovalamacaBekenes58 tarafından 13-37 YAŞ 7. sinif 8. sinif 9. sınıf 10. Sınıf 11. Sinif Bilim Biyoloji fizik Kimya 7. SIINIF ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER AYIRMA Grup sıralamasıCelikhaticesila tarafından 7. sinif 8. sinif Orta öğretim 9. sınıf 10. Sınıf Fen Bilimleri fizik Kimya Fizik Projesi TestEsraavci2006 tarafından 10. Sınıf fizik Tomografi Ultrason MR Röntgen Gameshow testiAslinurceyla tarafından 10. Sınıf fizik BASINÇ VE KALDIRMA KUVVETİ 2 BulmacaAzraminakurnz tarafından 10. Sınıf fizik Fizik performans şeyma Kutuyu açSeymanur21ava tarafından 10. Sınıf fizik DALGALAR 2 BulmacaMins3e tarafından 10. Sınıf fizik Mikrodalga Fizik BulmacaEsraeksik1 tarafından 9. sınıf 10. Sınıf 11. Sinif Bilim fizik fiziksel bilimler Oyun sosyal çalışmalar YERLEŞTİR BAKALIM Grup sıralamasıSedaadurmus0 tarafından 3. sınıf fizik Kimya Fizikte kütle nedir sorusunun en genel cevabı bir cisimdeki madde miktarıdır. Bir cismin kütlesi ne kadar büyükse cisimdeki madde miktarı o kadar çoktur. m simgesiyle gösterilir. Bir cismin kütle miktarı her yerde her zaman aynıdır, değişmez; Dünya’da, Ay’da ya da uzay boşluğunda aynı kalır. Dünya’da 75 kg olan bir astronot Ay’da da uzayda da 75 kg’dır. Sıcaklıktan ya da basınçtan da etkilenmez, hep sabittir. Ayrıca sonraki konularda göreceğiniz gibi kütle bir cismin eylemsizliğinin ölçüsüdür. Bir cismi ivmelendirmek yani hızını değiştirmek için gereken kuvvet cismin kütlesine bağlıdır; kütle arttıkça gerekli kuvvet miktarı da artar. Newton’un yasalarına göre uygulanan kuvvetin ivmeye oranı kütle olarak tanımlanır. Son olarak kütle, doğadaki dört temel kuvvetten biri olan kütle çekimin temel özelliğidir. Fizikteki en önemli kavramlardan biridir, hemen her konuda karşımıza çıkar. Kütle Birimleri ve Birim Dönüşümleri Kütle skalerdir yönü yoktur, ayrıca temel bir büyüklüktür. Birimi kilogramdır kg. Neden gram değil de kilogram seçmişler, merak ediyorsanız bu güzel video açıklıyor. Farklı kütleleri ölçmek için kullanılan standart kütleler 500 g – 1 g arası Günlük yaşamımızda karşılaştığımız cisimlerin kütleleri kilogramla ölçmek için çok küçük ya da çok büyük olabilir. Bu yüzden birim dönüşümleri yaparız. Aşağıdaki tablo birim dönüşümlerini özetliyor. Tabloda üslü sayıları kullanıyoruz, çünkü 106 yazmak 1000000 yazmaktan daha kolay. Örneğin, mikrogramı kilograma çevirmek için şöyle bir şey yazmak hem zor hem de hata ihtimalini artırır 1 μg = 0,000000001 kg. Bunun yerine 1 μg = 10-9 kg yazmak çok daha kullanışlı. Birim adı kg karşılığı g karşılığı Ton 103 106 Kental 102 105 Kilogram kg 1 103 Hektogram hg 10-1 102 Dekagram dag 10-2 101 Gram g 10-3 1 Desigram dg 10-4 10-1 Santigram cg 10-5 10-2 Miligram mg 10-6 10-3 Mikrogram μg 10-9 10-6 Kütle birim dönüşümü örnek soru Bir ilaç için bir etken maddeden 2 mg gerekiyor. Bu etken madde kaç kg’dir? Çözüm Her ne kadar kütlenin temel birimi kilogram olsa da, kilogram da dahil yukarıdaki tablodaki tüm birimler gram cinsinden verilmiş. Bence tüm sorularda gram cinsinden çalışmalıyız, böylece kafamız karışmaz. Önce 1 mg kaç gram onu yazalım. 1 \space mg = 10^{-3} \space gSonra 1 g kaç kilogram onu yazalım. 1 \space g = 10^{-3} \space kgŞimdi 1 mg yerine 10-3 g yazalım, 1 gram yerine de 10-3 kg yazalım. 1 \space mg = 10^{-3} \space g = 10^{-3} \times 10^{-3} \space kg 1 \space mg= 10^{-3+-3} \space kg = 10^{-3-3} \space kg = 10^{-6} kg 1 \space mg = 10^{-6} \space kgBize 2 mg kaç kg diye sorulmuş biz 1 mg’yi bulduk. Tek yapmamız gereken ikiyle çarpmak. 2 \space mg = 2 \times 10^{-6} \space kgKütle nasıl ölçülür? En sık söylenen eşit kollu terazi ile ölçüldüğüdür. Eşit kollu terazinin bir kefesine ölçmek istediğimiz cisim, diğer kefesine kütlesini bildiğimiz cisimler konulur. Terazi dengeye geldiğinde cismin ölçümü yapmış oluruz. Eşit kollu terazinin bir kefesine ölçmek istediğimiz cisim, diğerine kütlesini bildiklerimiz yerleştirilir. Eşit kollu terazi aslında kütlelerin ağırlıklarıyla uyguladıkları torku kuvvetin döndürme etkisini karşılaştırır. Bu nedenle eşit kollu terazi, kütle çekim kuvvetinin büyüklüğünün değişmesinden etkilenmez, Dünya’da da Ay’da da tartsanız aynı miktarı ölçersiniz. Ama kütleleri doğrudan karşılaştıramaz, hala dolaylıdır, ağırlığın etkisini ölçmektedir. Ağırlığın olmadığı durumda bu yüzden çalışmaz. Örneğin, uzay istasyonunda eşit kollu teraziyle kütleyi ölçemezsiniz. Kütleyi yine ağırlık etkisini kullanarak analog ya da dijital tartılarla da ölçeriz. En sık kullandığımız ölçüm cihazları banyo ve mutfak tartıları gibi araçlardır. Bunların ağırlığı ölçtüğünü söyleyebilirsiniz çünkü aslında Dünya’nın kütle çekiminin size uyguladığı kuvveti ölçüyorlar. Bu yüzden bu tartılar Ay’da Dünya’dakinden farklı ölçümler gösterir, uzayda hiç çalışmaz. Ama eşit kollu terazi de ağırlığın etkisiyle çalışıyor. Bu tartılar eşit kollu teraziden daha kullanışlı oldukları için kütleyi ölçmekte tercih ediliyorlar. Analog tartılar eşit kollu teraziye göre daha kullanışlıdır, ama doğrudan kütleyi ölçemez. Kütleyi ağırlık etkisini kullanmadan ölçebildiğimiz bir yol eylemsizlik terazisidir. Eylemsizlik terazisinde ölçmek istediğimiz bir cismin titreşim frekansını kütlesini bildiğimiz bir cismin frekansıyla karşılaştırırız. Eylemsizlik terazisi tüm gezegenlerde ve uzayda çalışır, ama ölçüm yapmak zahmetlidir, laboratuvar dışında neredeyse hiç kullanılmaz. Eylemsizlik terazisi kütleyi ağırlığı hiç kullanmadan ölçebilir. Aşağıdaki videoda eylemsizlik terazisiyle kütle ölçümünün yapıldığı bir deney gösteriliyor. Büyük ve küçük kütleli varlıklar Evrende çok büyük ve çok küçük varlıklar bulunur. Aşağıdaki tabloda bir karşılaştırma var. Varlık Kütlesi kg Güneş 1,9 x 1030 Dünya 5,9 x 1024 Ay 7,3 x 1022 Mavi balina 1,5 x 105 İnsan 7,5 x 101 Saç teli 0,6 x -6 Bakteri 1 x 10-15 Proton 1,7 x 10-27 Elektron 9,1 x 10-31 Güneş’in ve gezegenlerin kütlesini bilim insanları nasıl ölçüyor diye merak ediyorsanız, kısa cevabı diğer gök cisimlerinin üzerindeki kütle çekim etkilerini kıyaslayarak ölçüyorlar. Kütle ve Enerji İlişkisi Eğer fizik öğrenmeye devam etmek isterseniz ileride belki de fiziğin en ünlü denklemini göreceksiniz E = mc2. Bir cismin enerji miktarı kütlesiyle ışık hızının karesinin çarpımına eşittir. Bu denklem kütlede çok büyük miktarda enerji depolandığı anlamına gelir. Atom gibi çok küçük bir nesne bile çok büyük miktarda enerji içerir. Atom bombasının ve nükleer enerji santrallerinin yapılabilmiş olmasının temeli işte bu ilişkidir. Kütle birim dönüşümü problemleri Kütlesi 6,5 ton olan bir fil, kaç gramdır? Bir bakterinin kütlesi 5,5 μg mikrogram ise, kaç kilogramdır? Kütle ile ilgili Fizik Dersi Kazanımları Özkütleyi, kütle ve hacimle ilişkilendirerek açıklar. Kütle mg, g, kg ve ton ve hacim mL, L, cm3 , dm3 , m3 için anlamlı birim dönüşümleri yapılır. Dönüşümler yapılırken bilişim teknolojilerinden faydalanılabileceği belirtilir. Eşit kollu terazi ile ilgili matematiksel hesaplamalara girilmez. Kütle ile ilgili MEB ve EBA Kazanım Testleri 9. sınıf Fizik Madde ve Özellikleri – Test 1 ve 2 Kaynaklar Scientific American, How do scientists measure weight of planets. Bu yazımızda sizler için Talim ve Terbiye Kurulu’nun en son yayımladığı 9. sınıf fizik konuları derlenmiştir. 1. Ünite Fizik Bilimine Giriş Fizik Biliminin Önemi Fiziğin tanımı yapılır. Fizik ve evren işlenir. Fiziğin Uygulama Alanları Modern ve klasik fizik açıklanır. Fiziğin alt dalları optik, termodinamik, katıhal fiziği, nükleer fizik, yüksek enerji ve plazma fiziği, mekanik, atom fiziği, elektromanyetizma tanımlanır. Fiziğin diğer disiplinler ile ilişkisi Niceliklerin Sınıflandırılması Temel ve türetilmiş büyüklükler, sembolleri, birimleri, ölçüm aletleri açıklanır. Skaler ve vektörel büyüklükler, toplam vektör, bileşke vektör gibi kavramların tanımları Araştırma Merkezleri Bilimsel araştırma tanımlanır. Bilim araştırma merkezleri ve fizik için önemi işlenir. TAEK, ASELSAN, NASA, ESA, CERN gibi merkezler ve amaçları açıklanır. 2. Ünite Madde ve Özellikleri Özkütle, Kütle ve Hacim İlişkisi Kütle, hacim ve özkütlenin tanımı yapılır, birimleri ve ölçüm aletleri işlenir. Düzgün geometrik cisimlerin hacimlerinin formülleri ile karışım açıklanır. Karışımların özkütlelerini bulmak için kullanılan işlemler Hayatımızdaki YeriDayanıklılık Dayanıklılık açıklanır, dayanıklığın bağlı olduğu faktörler ve dayanıklılığı bulmak için kullanılan işlemler ve Birbirini Tutma Adezyon/kohezyon ve günlük hayattaki örnekleri, yüzey gerilimi ile kılcallık açıklanır. 9. sınıf fizik konuları 3. Ünite Hareket ve Kuvvet Hareket Çeşitleri Dönme, öteleme, titreşim hareketleri tanımlanır. Hareketle ilgili kavramlar konum, yer değiştirme, alınan yol, sürat, hızaçıklanır. Düzgün doğrusal hareket için konum, zaman, hız grafikleri incelenir. Ortalama hız, sabit ivmeli hareket ve farklı referans noktalarına göre hareket Kuvvetin tanımı ve birimi tanımlanır. Evrendeki 4 temel kuvvet kütle çekim kuvveti, elektromanyetik kuvvet, güçlü nükleer kuvvet, zayıf nükleer kuvvet Hareket Yasaları Eylemsizlik, dinamiğin temel prensibi, etki – tepki yasaları açıklanır. Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetler ile yer çekimi ivmesi Kuvveti Sürtünme kuvveti ve sürtünme kuvvetinin bağlı olduğu faktörler açıklanır. Kendi arasında 2 şekilde incelenir statik sürtünme kuvveti/kinetik sürtünme kuvveti 9. sınıf fizik konuları9. Sınıf Fizik Konuları 2. Dönem 4. Ünite Enerji İş, Enerji ve Güç Enerji ve güç ilişkisi, iş, net iş Enerji Mekanik enerji, öteleme kinetik enerjisi, yer çekimi potansiyel enerjisi ve esneklik potansiyel enerjisi Kinetik Enerjisi, Yer Çekimi Potansiyel Enerjisi ve Esneklik Potansiyel Enerjisi İş – enerji teoremi, öteleme kinetik enerjisi, kinetik enerji değişimi ve iş arasındaki bağlantı,kinetik enerjinin formülü, yer çekimi potansiyel enerjisi, yer çekimi potansiyel enerjisinin formülü, esneklik potansiyel enerjisi açıklanır. Enerjinin Korunumu ve Enerji Dönüşümü Enerjinin korunumu yasası Döngüsü ve Korunumu Yer çekimi potansiyel enerjisi – kinetik enerji – elektrik enerjisi- ısı+kinetik enerji dönüşümü ve Enerji Kalorinin tanımını yapar. Bazı besinlerin enerjilerinin aktivitelerle harcanma süreleri işlenir. Verim Verimin tanımı yapılır, hesaplanışı açıklanır. Günlük hayattan örnekler Arttıracak ÖnerilerEnerji KaynaklarıEnerji Kaynaklarının Avantaj ve Dezavantajları Yenilenebilir ve yenilenemez enerji kaynakları açıklanır. Örneklendirmeler yapılır. 5. Ünite Isı ve Sıcaklık İç Enerji, Sıcaklık ve Isı İç enerji, sıcaklık ve ısı tanımlanır. Semboller ile gösterimleri ve Sıcaklık Ölçümü Termometre ve termometre çeşitleri, termometre çeşitlerinin özellikleri Isı ve Isı Sığası Öz ısı ve ısı sığasının tanımı yapılır. Bazı maddelerin oda sıcaklığındaki öz ısıları Değişimi Donma, kaynama, erime gibi hal değişimleri DengeEnerji İletim Yolları ve İletim HızıEnerji İletim Yolları İletim yolu, konveksiyon, ışıma gibi kavramlar Maddelerde Enerji İletim Hızı Isı iletim hızı enerji iletim hızı tanımlanır. Bazı maddelerin ısı iletim katsayıları verilir. Isı iletim hızının matematiksel modeli Alanlarında Enerji Tasarrufu Enerji kaynaklarının tükenme ihtimali, tükenme olasılığına karşı alınabilecek tedbirler ve Gerçek SıcaklıkKüresel Isınma Küresel ısınmanın tanımı ve sebepleri ve Sıvılarda Genleşme ve Büzülme 6. Ünite Elektrostatik Yük Kavramı Elektron, proton ve nötronun yükleri açıklanır +, - Elektrikle yüklenme, birim yük elementer yük, elektrik yükünün korunumu, iletken ve yalıtkan gibi kavramlar Yüklenme Sürtünme ile elektriklenme, dokunma ile elektriklenme ve etki ile elektriklenmenin tanımı yapılır. Yük DağılımıElektriksel Kuvvet Coulomb Yasası Alan Talim ve Terbiye Kurulu’nun 2018 yılında yayınladığı 9. sınıf Fizik konuları hakkında bilgi sahibi olup müfredatına buradan ulaşabilirsiniz. Diğer yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz. Oluşturulma Tarihi Mayıs 04, 2021 0229Doğa üzerinde her cismin kapladığı belirli bir madde miktarı vardır. Bu madde miktarı arttıkça da kütle de artmaya başlar. Kütle, fizik derslerinin temel bir konusu olmakla birlikte fen derslerinde de işlenen bir alandır. Ay ve Dünya’da veya uzay boşluğunda tüm cisimler mevcut kütlelerini korumaktadır. Örnek verilecek olursa, Dünya’da mevcut kilogram ağırlığı 65 olan bir astronot, uzayda veya Ay’da da 65 kilogram olarak ölçülür. Bu durumdan hareketle basıncın ve sıcaklığın uzayda herhangi bir etki etmediğinden söz edilebilir. Peki Kütle nedir ve nasıl ölçülür? Kütle birimi ve formülü hakkında merak edilenleri en genel tanımıyla cisimlerinde mevcut madde miktarı olarak tanımlanır. Bu tanımdan yola çıkıldığında cismin kütlesinin büyümesi halinde madde miktarının da büyüyeceği/artacağı bilinmektedir. M simgesiyle gösterilen kütle, uzayda veya Ay’da da benzer değerlerini korur. Newton tarafından tanımlanan yasalara göre ise kütle kuvvetin ivmeye göre belirlendiği oran baz alınarak Nedir?Kütleyi tanımlarken baz alınana öncelik cisimlerin nicelikleridir. Bu tanımdan hareketle nicelerin ölçümünde kullanılan cismin öz ve mevcut haline kütle adı verilir. Madde miktarı olarak da tanımlanan kütleler nesnelerin hareketlerine göre direnç göstermek gibi bir cismin kütlesi büyüdükçe eğer dışarıdan bir kuvvet uygulanırsa hızlanması da azalır. Özetle; kütlesi büyük cisimlerin eylemsizlikleri de büyük olma özelliği taşır. Yer çekim, kütlenin bulunduğu değeri değiştiren bir etmen değildir. Kütleler bulundukları alandaki miktarlarını korumaya devam ederler. Kütle Nasıl Ölçülür? Kütlelerin ölçümlenebilmesi için eşit kol özellikli bir teraziye ihtiyaç duyulur. Kütleler her yerde aynı değeri gösterirler. Gramla ölçülen kütlelerin fizikte gösterilme simgesi m harfidir. Ölçümleme sırasında ise kilogram yani “k” harfi ve gram “g” harfi ile simgelenirler. SI birim özelliği üzerinden kg olarak yazılan kilogram haricinde ton da bir kütle ölçüm ton 1000 kilogram ağırlığına gram ise 0,001 parçacıklarının kütle hesaplaması için kullanılan formül MeV/c² ölçümünde kullanılan eşit kollu terazilerde bir tarafa ölçülmek istenen madde diğerine ise standart bir kütle yerleştirilir. Ölçümlemek için bu özellik baz Birimi Nedir?Uluslararası Birimler Sistemi diğer adıyla SI’ya göre kütle ölçüm birimi kilogram olarak belirlenmiştir. 7 temel birimden biri olan kilogram bir tona eşittir. Pound, ton ve gram da kütle birimi olarak kullanılırlar. Kütlenin görelilik yasası baz alındığında enerji E ile E=mc² tanımlanmış formülü bulunur. Bu formülden hareketle elektronVolt’un da kütlelerde bir enerji birimi olarak kullanımı söz ve enerjilerin kendi aralarında dönüştürülme durumu sırasında eV formülünden yararlanılır. 1 elektronVolt’un ortalama kilogramını bulmak için ile 10 çarpılır ve 36 çıkarılır. Bu sayede 1 eV’nin değeri elde Formülü Nedir?Kütlenin formülü için öncelikle hacmin formülünden bahsedilmek gerekir. Bir maddenin hacmini hesaplamak istersek genişliği, yüksekliği ve eni çarpılır. Kütlelerde ise özkütle ve hacim çarpıldıktan sonra istenen değer elde edilir. Hacim hesabında kullanılan temel yöntem ise su içerisine suyun kütlesinden daha büyük bir cisim koymak gerekir. Eğer cisim mevcut kabın içerisinden taşıyorsa veya yükseliyorsa hacmi o kadardır için kullanılan terim V harfi ile gösterilir ve V= şeklinde boy, en yükseklik istenilen değer elde edilir. Üç tarafı da birbiriyle eşit oranda olan bir küpün hacmini hesaplarken V=a3 formülü uygulanır. Kütle hesaplamalarında hacim hesabı temel olarak bilinmesi önemli olan bir konudur. Ağırlığın ve kütlenin ise birbiriyle karıştırılmaması gerekir.

9 sınıf fizik kütle ile ilgili örnekler